Bài toán thích ứng
Hiện nay, kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà phục hồi, sản xuất công nghiệp, đầu tư và thương mại hàng hóa tăng trưởng tích cực. Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động mạnh bởi xung đột địa chính trị và áp lực lạm phát tăng cao, bức tranh kinh tế trong nước bắt đầu xuất hiện những thách thức mới như: chi phí sản xuất gia tăng, nhu cầu tiêu dùng trong nước phục hồi chậm, cấu trúc thương mại lệch pha. Mục tiêu tăng trưởng 2 con số đang được thúc đẩy song nền tảng và độ bền của các động lực tăng trưởng đang gặp phải nhiều rào cản.
Bối cảnh địa chính trị quốc tế, chính sách kinh tế vĩ mô mới của Chính phủ tác động đến DN qua 5 kênh chính. Trong đó, DN đang đối diện với việc tăng chi phí đầu vào do xăng dầu, vận tải, bảo hiểm tăng, ảnh hưởng đến giá thành. Chi phí vốn cao khi lãi suất vẫn có xu hướng tăng tạo nên áp lực dòng tiền, nhất là các DN sử dụng đòn bẩy tài chính cao. Tỷ giá và ngoại tệ tạo nên áp lực cho DN nhập khẩu, trong khi cầu nội địa yếu, người dân thận trọng chi tiêu, DN khó tăng giá bán. Trên thị trường, DN chịu sự cạnh tranh, nhất là cạnh tranh với các DN FDI (đặc biệt từ Trung Quốc), gây áp lực ngay trên thị trường nội địa, tạo nên sự phân hóa DN.
Tại hội thảo, nhiều DN chia sẻ các khó khăn liên quan bài toán quản trị DN, dòng tiền, thị trường… đồng thời đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ từ chính quyền, sở, ngành nhằm đồng hành hỗ trợ DN vượt qua khó khăn.
Ông Đỗ Thiên Anh Tuấn chia sẻ, DN phải thay đổi chiến thuật, từ tăng trưởng sang sống sót, ưu tiên dòng tiền, lợi nhuận. Về quy mô, DN nên tránh mở rộng khi chi phí vốn cao, nhu cầu không rõ; định nghĩa lại mô hình kinh doanh, tập trung, rà soát, cơ cấu lại sản phẩm, sẵn sàng bỏ phân khúc kém hiệu quả, tăng giá có chọn lọc (không đại trà). Tái thiết chuỗi cung ứng thông qua việc giảm phụ thuộc nhập khẩu, vận tải đường dài, nhiều chặng; tối ưu kho bãi, tuyến vận chuyển, hợp đồng dài hạn với đối tác.
Về quản trị tài chính, DN cần chủ động cơ cấu lại nợ, kéo dài kỳ hạn, giảm đòn bẩy, tận dụng tài trợ chuỗi cung ứng, hợp tác vốn với đối tác, các dòng tiền lớn từ đầu tư công, FDI, xuất khẩu. Tái cấu trúc chiến lược nhân sự nhằm giữ được người tốt, loại bỏ vị trí kém hiệu quả, tăng năng suất lao động. Đầu tư nâng cấp công nghệ, ưu tiên quản trị tồn kho, dòng tiền, bán hàng, không chạy theo chuyển đổi số hình thức.
Tạo động lực từ chính sách
Liên quan đến chiến lược và chính sách hỗ trợ DN, ông Đỗ Thiên Anh Tuấn đề xuất, thành phố cần định hướng không tăng quy mô DN nóng vội mà cần ưu tiên hỗ trợ DN sống được và lớn lên bền vững, xây hệ sinh thái DN có tầng lớp và có động lực tăng trưởng, hỗ trợ hình thành 3 đến 5 DN có khả năng dẫn dắt. Nuôi dưỡng DN nhỏ thành DN thực sự thông qua hỗ trợ tài chính, kế toán và quản lý dòng tiền; chuyển đổi hộ kinh doanh có khả năng lên DN; hỗ trợ kết nối thị trường, xây dựng và tuân thủ chuẩn mực; ưu tiên nâng cao năng lực quản trị, hỗ trợ chuyển đổi số. Hỗ trợ tái cấu trúc, giãn thuế, hỗ trợ tiếp cận tín dụng, phát triển kinh tế đêm, sản phẩm văn hóa và sáng tạo. Trong định hướng phát triển, thành phố phải hướng DN vào mũi nhọn tăng trưởng như du lịch, công nghiệp và tận dụng dòng tiền lớn từ các dự án đầu tư công của Nhà nước.
Về chiến lược quản trị rủi ro, DN Huế cần ưu tiên thanh khoản. Mỗi DN cần một khoản tiền dự phòng từ 3-6 tháng chi phí cố định, quản trị dòng tiền xoay vòng khoảng 13 tuần, tăng thu tiền trước, siết công nợ, giảm phụ thuộc nợ ngắn hạn, đàm phán kéo dài kỳ hạn, cố định một phần lãi suất. Quản trị dự án và chi phí theo hướng ưu tiên dự án tạo dòng tiền nhanh, chuyển đổi chi phí cố định thành chi phí biến đổi thông qua đẩy mạnh số hóa nhằm tăng sự linh hoạt, tối ưu hóa chi phí và tăng khả năng sinh lời.
Để đồng hành hỗ trợ DN, Sở Tài chính cũng đang triển khai nhiều giải pháp đồng hành nhằm nâng cao khả năng quản trị, thúc đẩy chuyển đổi số DN. Trong đó, DN mới thành lập được hỗ trợ chữ ký số công cộng; hỗ trợ hóa đơn điện tử. Với DN chuyển đổi từ hộ kinh doanh có đăng ký áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền sẽ được hỗ trợ tối đa 50% chi phí mua máy tính tiền; hỗ trợ chi phí thuê kế toán trong 3 năm đầu. Ngoài ra, DN còn được hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực; tư vấn xác lập quyền sở hữu trí tuệ, quản lý và phát triển các sản phẩm dịch vụ được bảo hộ...
Theo ông Lê Văn Cường, Phó Giám đốc Sở Tài chính, thành phố xác định, DN là trọng tâm và là động lực chính để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Theo đó, bên cạnh tập trung cải cách hành chính quyết liệt và cải thiện môi trường kinh doanh, thành phố sẽ thúc đẩy thực hiện các chính sách hỗ trợ từ đào đạo, tháo gỡ khó khăn… tạo điều kiện thuận lợi để DN ổn định sản xuất, từng bước phục hồi và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh nhiều biến động như hiện nay.